Kalça Protezi

Detaylı bilgi ve randevu için biz sizi arayalım.

Yazan: (Ortopedi ve Travmatoloji) · Son güncelleme:

Kısaca: Kalça protezi, kireçlenme, romatoid artrit ya da kalça kırığı nedeniyle bozulmuş kalça ekleminin yapay parçalarla değiştirilmesidir. Kasık ve kalça ağrısı, topallama, çorap giymekte zorlanma gibi şikâyetler diğer tedavilere rağmen sürüyorsa önerilir. Hastalar ameliyattan kısa süre sonra yürüteçle yürümeye başlar; ilk dönemde protezin çıkmaması için bazı hareketlerden kaçınılır.

Kalça Protezi

Kalça protezi, hasarlı bir kalça ekleminin (protez olarak bilinen) yapay bir protezle değiştirildiği yaygın bir ameliyat türüdür. Her yaştaki yetişkinler kalça protezi için düşünülebilir, ancak çoğu 60 ila 80 yaş arasındaki kişilerde gerçekleştirilir.

Modern bir yapay kalça eklemi en az 15 yıl dayanacak şekilde tasarlanmıştır. Çoğu insan ağrıda belirgin bir azalma ve hareket aralığında bir miktar iyileşme yaşar. Kalça protezi ameliyatının en sık sebebi osteoartrittir. Kalça eklemi hasarına neden olabilecek diğer durumlar şunlardır:

  • Romatoid artrit
  • Kalça kırığı
  • Septik artrit
  • Ankilozan spondilit
  • Olağandışı kemik büyümesine neden olan bozukluklar (kemik displazileri)

Kalça protezi

Kalça Protezi Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Kalça protezi, genel bir anestezi altında veya bir epidural altında gerçekleştirilebilir. Cerrah kalça içine bir kesi yapar, hasarlı kalça eklemini çıkarır ve yerine metal alaşımdan veya bazı durumlarda seramikten yapılmış yapay bir eklemle değiştirir.

Ameliyat genellikle yaklaşık 60-90 dakika sürer. Ameliyat sonrası hafif etkinliklere veya ofis bazlı çalışmalara yaklaşık 6 hafta içinde dönmek genellikle mümkündür. Bununla birlikte, herkes farklı şekilde iyileşir ve doktorunuza veya fizyoterapistinize normal aktivitelere ne zaman döneceğiniz konusunda konuşmak en iyisidir.

Hangi şikâyetlerde kalça protezi konuşulur?

Kalça eklemi aşındığında ağrı çoğunlukla kasıkta ve kalçanın derinlerinde hissedilir; zamanla uyluğun önüne, hatta dize doğru yayılabilir. Yürürken, merdiven çıkarken ya da uzun süre ayakta kalınca artar. Birçok hasta çorap giymekte, ayakkabı bağlamakta ve arabaya binip inmekte zorlandığını anlatır. Geceleri yatakta dönerken uyandıran ağrı ve yürürken belirginleşen topallama da sık görülür.

İlaç, eklem içi iğne, baston ve fizik tedaviye rağmen ağrı geçmiyor ve günlük işleriniz giderek zorlaşıyorsa protez seçeneği konuşulur.

Kalça protezi türleri

  • Total kalça protezi: Leğen kemiğindeki yuva ve uyluk kemiğinin başı yapay parçalarla değiştirilir. İlerlemiş kalça kireçlenmesinde en sık uygulanan yöntem budur.
  • Yarım kalça protezi (hemiartroplasti): Yuvaya dokunulmaz, yalnızca uyluk kemiğinin başı değiştirilir. Daha çok yaşlı hastalarda görülen bazı kalça kırıklarında tercih edilir.
  • Revizyon ameliyatı: Daha önce takılmış bir protez gevşediğinde, aşındığında ya da enfeksiyon geliştiğinde eski parçalar çıkarılıp yenileri takılır.

Protez parçaları kemiğe iki şekilde sabitlenir: kemik çimentosu ile ya da yüzeyi kemiğin tutunabileceği şekilde pürüzlü yapılmış parçalar kullanılarak, çimento olmadan. Hangisinin uygun olduğuna kemik kalitenize ve muayene bulgularına göre ortopedi uzmanınız karar verir.

Total kalça protezi: leğen kemiğindeki yuvaya yerleştirilen metal kap ve plastik astar, protez başı ve uyluk kemiğinin içindeki metal gövde

Ameliyata hazırlık

Ameliyattan önce kan tahlilleri yapılır, gerekirse akciğer grafisi çekilir ve kalbiniz değerlendirilir. Bu dönemde dikkat etmeniz gerekenler:

  • Kullandığınız bütün ilaçları, özellikle kan sulandırıcıları doktorunuza söyleyin. Hangisinin ne zaman bırakılacağını doktorunuz belirler.
  • Çürük diş, idrar yolu enfeksiyonu ya da ciltte yara varsa ameliyattan önce tedavi ettirin; bu, protezde enfeksiyon riskini azaltır.
  • Sigara içiyorsanız bırakın. Sigara yaranın iyileşmesini geciktirir.
  • Eve dönmeden önce yüksek bir sandalye ve klozet yükseltici edinin, kaygan halıları kaldırın, banyoya kaymaz paspas koyun.
  • Önerilecek basit egzersizlerle kalça ve bacak kaslarınızı ameliyattan önce güçlendirmeniz, sonrasında toparlanmanızı kolaylaştırır.

Ameliyattan sonraki ilk dönem ve çıkığın önlenmesi

Ameliyattan sonra uzun süre yatakta kalınmaz. Fizyoterapist eşliğinde kısa sürede ayağa kalkılır ve yürüteçle yürümeye başlanır. Erken hareket hem pıhtı riskini azaltır hem de kasların güç kaybetmesini önler.

İyileşmenin ilk döneminde protezin yerinden çıkmaması için bazı hareketlerden kaçınmanız istenir: kalçayı fazla bükmek, bacak bacak üstüne atmak, çok alçak koltuk ya da sedirlere oturmak bunların başında gelir. Otururken dizlerinizin kalçanızdan aşağıda kalması önerilir. Bu kurallar ameliyatın hangi yoldan yapıldığına göre değişebilir; size uygun olanları doktorunuz ve fizyoterapistiniz anlatır.

Olası riskler

Kalça protezi de her büyük ameliyat gibi bazı riskler taşır: yara yerinde ya da protez çevresinde enfeksiyon, bacak toplardamarlarında pıhtı, protezin yerinden çıkması, iki bacak arasında boy farkı hissi, çevredeki sinirlerin etkilenmesi ve uzun vadede protez parçalarında gevşeme ya da aşınma. Pıhtıya karşı doktorunuz ilaç ve özel çorap önerebilir; erken hareket ve egzersiz programına uymak bu risklerin önemli bir kısmını azaltır.

Protezle günlük yaşam

  • Yürüyüş, yüzme ve sabit bisiklet gibi kalçayı zorlamayan hareketleri düzenli yapın; kilonuzu korumak protezi de korur.
  • Koşma, zıplama ve ani dönüş gerektiren sporlardan kaçının.
  • İleride diş tedavisi ya da başka bir ameliyat olacaksanız, kalçanızda protez olduğunu ilgili doktora söyleyin.
  • Şikâyetiniz olmasa bile doktorunuzun önerdiği kontrollere gidin.

Hangi durumlarda doktora başvurmalısınız?

Şunlardan biri olursa beklemeden doktorunuza başvurun:

  • Ateş ya da titreme
  • Yara yerinde kızarıklık, ısınma, şişlik ya da akıntı
  • Baldırda ağrı, sertlik ve bacakta şişlik
  • Kalçada birden başlayan şiddetli ağrı, bacağın kısa görünmesi ya da dışa dönmesi (protezin yerinden çıkmış olabileceğini gösterir)

Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı ya da öksürükle kan gelirse hemen 112'yi arayın.

Kalça Protezi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kalça protezi ameliyatından sonra ne zaman yürünür?

Çoğu hasta ameliyattan kısa süre sonra fizyoterapist eşliğinde yürüteçle yürümeye başlar. Yürüteçten bastona, bastondan desteksiz yürümeye ne zaman geçeceğinizi iyileşmenize göre doktorunuz belirler.

Kalça protezi yerinden çıkar mı?

Çıkık, özellikle iyileşmenin ilk döneminde görülebilen bir sorundur. Doktorunuzun anlattığı hareket kurallarına uymak, kalçayı fazla bükmemek ve bacak bacak üstüne atmamak bu riski önemli ölçüde azaltır. Kalçada ani ağrı ve bacakta şekil değişikliği olursa hemen doktora başvurun.

Ameliyattan sonra alafranga tuvalet kullanmak gerekir mi?

İlk dönemde kalçanın fazla bükülmemesi gerektiğinden alaturka tuvalet kullanılmamalıdır. Alafranga klozet, gerekirse klozet yükseltici ile kullanılır. Bu kısıtlamanın ne zaman kalkacağını doktorunuz söyler.

Kalça protezinden sonra araba kullanılabilir mi?

Ağrı kesici etkisi altındayken ve bacağınızı güvenle kontrol edemediğiniz dönemde araç kullanmayın. Fren ve gaza rahatça basabilecek güce kavuştuğunuzda, kontrol muayenesinde doktorunuz onay verirse araç kullanmaya başlayabilirsiniz.

Yerde oturmak ya da namaz kılmak mümkün mü?

Yere oturmak, diz çökmek ve secdeye varmak kalçayı fazla büktüğü için iyileşmenin ilk döneminde önerilmez. Bu hareketlere ne zaman ve nasıl dönebileceğinizi, iyileşmenizin durumuna göre doktorunuzla konuşun; bu dönemde sandalyede oturarak namaz kılmak bir seçenektir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Size uygun tedaviye, muayenenizin ardından ortopedi uzmanınız karar verir.