Diz Protezi

Diz Protezi

Diz protezi ameliyatı (ayrıca diz artroplastisi olarak da bilinir) diz eklemlerinde ciddi boyuttaki ağrının hafifletilmesine ve yeniden işlev görmesine yardımcı olabilir.Bir diz protezinin sizin için uygun olup olmadığını belirlerken, ortopedi cerrahı dizinizin hareket, stabilite ve güç aralığını değerlendirir. X ışınları, hasarın derecesini belirlemeye yardımcı olur.

Doktorunuz, yaşınızı, kilonuzu, aktivite seviyenizi, diz büyüklüğünü ve şeklini ve genel sağlığı dikkate alarak çeşitli diz protezi ve cerrahi teknikleri arasından seçim yapabilir. Diz protezi ameliyatının en yaygın nedeni osteoartritin neden olduğu şiddetli ağrıyı azaltmaktır. Diz protezi ameliyatına ihtiyaç duyan insanlar genellikle yürüme, merdiven çıkma ve sandalyelere oturmakta sorun yaşarlar.İşlem sırasında

Diziniz, eklemin tüm yüzeylerini açığa çıkarmak için bükülmüş bir konumda olacaktır. Yaklaşık 15 ila 25 santimetre uzunluğunda bir insizyon yaptıktan sonra, cerrahınız diz kapağını kenara çeker ve hasarlı eklem yüzeylerini keser. Eklem yüzeylerini hazırladıktan sonra, cerrah yapay eklemin parçalarını tutturur. Kesi kapatılmadan önce, düzgün çalışmasını sağlamak için test ederek dizinizi büküp döndürür. Ameliyat yaklaşık iki saat sürer. Hastanede kaldığınızda, bacağınızdaki kan akışını artıran ve şişliğin ve kan pıhtılarının önlenmesine yardımcı olan ayağınızı ve bileğinizi hareket ettirmeniz teşvik edilir. Sizden sık sık nefes alma egzersizleri yapmanız ve kademeli olarak aktivite seviyenizi arttırmanız istenecektir.

Ameliyattan sonraki gün, bir fizik tedavi uzmanı size yeni dizinizi nasıl çalıştıracağınızı gösterecektir. Hastaneden ayrıldıktan sonra, evde ya da bir merkezde fizik tedaviye devam edebilirsiniz.

Diz Protezi Ameliyatı

Ameliyattan üç ila altı hafta sonra genellikle alışveriş ve hafif oda temizliği gibi günlük aktivitelere devam edebilirsiniz. Aynı zamanda, yaklaşık üç haftada, dizinizi bir arabada oturacak kadar bükebileceğiniz, frenleri ve gaz pedalını çalıştıracak kadar kas kontrolünüz varsa ve hala narkotik ağrı kesici ilaçlar kullanmıyorsanız, sürüş yapmak da mümkündür.

İyileşme sonrasında, yürümek, yüzmek, golf oynamak veya bisiklete binmek gibi çeşitli düşük etkili aktivitelere katılabilirsiniz.

Diz protezi kimlere önerilir?

Diz protezi, eklem kıkırdağı ciddi şekilde aşınmış ve ağrısı diğer tedavilerle kontrol altına alınamayan hastalarda düşünülür. En sık nedenler:

• İlerlemiş diz kireçlenmesi (osteoartrit)
• Romatoid artrit gibi eklemi yıpratan iltihaplı romatizmal hastalıklar
• Geçmişteki bir kırık ya da bağ yaralanmasından sonra eklemde gelişen hasar
• Bacakta belirgin içe ya da dışa eğrilik (çarpıklık)

Hastalar genellikle dinlenirken de geçmeyen, geceleri uykudan uyandıran diz ağrısından, yürüyebildikleri mesafenin giderek kısalmasından ve dizde şekil bozukluğundan yakınır. İlaç, fizik tedavi ve eklem içi enjeksiyonlara rağmen bu şikâyetler sürüyorsa protez seçeneği konuşulur.

Diz protezi türleri

• Total diz protezi: Aşınma dizin birden fazla bölümünü etkilediğinde uygulanır. Uyluk ve kaval kemiğinin hasarlı eklem yüzeyleri metal parçalarla kaplanır, aralarına plastik bir ara parça yerleştirilir. En sık yapılan diz protezi budur.
• Yarım (unikompartmantal) diz protezi: Hasar dizin yalnızca bir bölümündeyse ve bağlar sağlamsa, sadece aşınmış bölüm değiştirilir; dizin sağlam kısımlarına dokunulmaz.
• Revizyon ameliyatı: Daha önce takılmış bir protez zamanla aşındığında, gevşediğinde ya da başka bir nedenle işlevini yitirdiğinde parçaları yenilenir.

Hangi protezin uygun olduğuna; muayene, röntgen ve bağların durumu değerlendirilerek ortopedi uzmanı karar verir.

Ameliyata hazırlık

Ameliyattan önce genel sağlık durumunuz değerlendirilir, gerekli kan tahlilleri yapılır ve anestezi uzmanı sizi muayene eder. Bu dönemde dikkat etmeniz gerekenler:

• Kullandığınız bütün ilaçları, özellikle kan sulandırıcıları doktorunuza söyleyin. Hangisinin ne zaman bırakılacağını doktorunuz belirler.
• Çürük diş, diş eti iltihabı, idrar yolu enfeksiyonu ya da ciltte yara gibi enfeksiyon kaynakları varsa ameliyattan önce tedavi edilmelidir. Bu, protezde enfeksiyon riskini azaltır.
• Sigara içiyorsanız bırakmak yaranın iyileşmesine yardımcı olur. Fazla kilolar ise dize binen yükü artırır.
• Eve döndüğünüzde düşmemeniz için kaygan halıları kaldırın, banyoya tutunma barı ve kaymaz paspas koydurun.
• Doktorunuzun ya da fizyoterapistin önereceği basit egzersizlerle uyluk kaslarınızı ameliyattan önce güçlendirmek, sonrasında toparlanmayı kolaylaştırır.

Olası riskler

Diz protezi de her büyük ameliyat gibi bazı riskler taşır: yara yerinde ya da protez çevresinde enfeksiyon, bacak toplardamarlarında pıhtı (derin ven trombozu), yaranın geç iyileşmesi, dizde sertlik, sinir veya damar yaralanması ve uzun vadede protez parçalarında gevşeme ya da aşınma. Ameliyattan sonra erken harekete başlamak, doktorunuzun verdiği pıhtı önleyici tedaviyi aksatmadan kullanmak ve egzersiz programına uymak bu riskleri azaltır.

Protezle günlük yaşam

• Yürüyüş, yüzme ve bisiklet gibi dizi zorlamayan hareketleri düzenli yapın; kilonuzu korumak protezin ömrüne de katkı sağlar.
• Koşma, zıplama ve dize ani darbe bindiren sporlardan uzak durun.
• İleride diş tedavisi ya da başka bir ameliyat olacaksanız, dizinizde protez olduğunu ilgili doktora mutlaka söyleyin.
• Şikâyetiniz olmasa bile doktorunuzun önerdiği kontrollere gidin.

Hangi durumlarda doktora başvurmalısınız?

Şunlardan biri olursa beklemeden doktorunuza başvurun:

• Ateş ya da titreme
• Yara yerinde kızarıklık, ısınma, şişlik ya da akıntı
• Baldırda ağrı, hassasiyet ve bacakta şişlik
• Dizde birden başlayan şiddetli ağrı ya da dizin boşalıyormuş gibi olması

Ani nefes darlığı veya göğüs ağrısı olursa hemen 112'yi arayın.

Diz Protezi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Diz protezi ameliyatı hangi anestezi ile yapılır?

Çoğunlukla belden aşağısını uyuşturan bölgesel (spinal ya da epidural) anestezi kullanılır; bazı hastalarda genel anestezi tercih edilir. Hangisinin size uygun olduğuna ameliyat öncesi görüşmede anestezi uzmanı karar verir.

Ameliyattan sonra ne zaman yürünür?

Çoğu hasta ameliyattan kısa süre sonra, fizyoterapist eşliğinde yürüteç ya da koltuk değneğiyle yürümeye başlar. Erken hareket pıhtı riskini azaltır ve iyileşmeyi hızlandırır. Desteği ne zaman bırakacağınızı doktorunuz söyler.

İki dize aynı anda protez takılabilir mi?

Bazı hastalarda iki diz aynı ameliyatta değiştirilebilir. Buna; yaşınız, genel sağlık durumunuz ve kalp-akciğer değerlendirmeniz göz önüne alınarak ortopedi ve anestezi uzmanları birlikte karar verir. Diğer hastalarda iki ameliyat ayrı zamanlarda yapılır.

Ameliyattan sonra ağrı olur mu?

İlk dönemde ağrı ve şişlik normaldir. Doktorunuzun verdiği ağrı kesiciler, soğuk uygulama ve bacağı yüksekte tutmak ağrıyı hafifletir; iyileştikçe ağrı azalır. Ağrınız giderek artıyorsa doktorunuza başvurun.

Protezli dizle diz çökülebilir mi?

Protezli dizin üzerine çökmek bazı hastalarda rahatsızlık verebilir. Diz çökmeyi ya da yere oturmayı ne zaman ve nasıl deneyebileceğinizi, iyileşmenizin durumuna göre doktorunuzla konuşun.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Size uygun tedaviye, muayenenizin ardından ortopedi uzmanınız karar verir.