BİYOKİMYA HAKKINDA

İzmir Tıbbi Biyokimya Laboratuvarı: Kan ve İdrar Analizleri

Tıbbi Biyokimya; kan, idrar, beyin omurilik sıvısı ve diğer vücut sıvılarındaki kimyasal bileşenleri analiz ederek hastalıkların tanısını, takibini ve tedavi sürecini yönlendiren tıbbın "mutfağıdır". Hekimlerin koyduğu tanıların %70'inden fazlası laboratuvar sonuçlarına dayanır. Laboratuvarımızda, uluslararası kalite standartlarında (CLSI) ve gelişmiş otomasyon sistemleri ile güvenilir sonuçlar üretilmektedir.

Biyokimya Laboratuvarında Yapılan Başlıca Test Grupları

Hastalıkların çoğu, belirti vermeden önce kan değerlerinde değişimlere neden olur. Laboratuvarımızda organ ve sistem bazlı şu paneller çalışılmaktadır:

1. Metabolik Testler ve Diyabet Paneli

Vücudun enerji mekanizmasını ve şeker metabolizmasını inceler.

• Açlık/Tokluk Kan Şekeri: Anlık şeker durumu.
• HbA1c (Üç Aylık Şeker): Diyabet takibinde altın standarttır.
• İnsülin Direnci (HOMA-IR): Gizli şeker ve kilo verememe durumlarının araştırılması.

2. Karaciğer Fonksiyon Testleri

Karaciğer hasarı, yağlanma veya safra yolu problemlerini gösterir.

• ALT ve AST: Karaciğer hücresel hasarını gösterir.
• GGT ve ALP: Safra yolları tıkanıklığı ve karaciğer yağlanması belirteçleridir.
• Bilirubinler: Sarılık tanısında kullanılır.

3. Böbrek Fonksiyon Testleri

Böbreklerin süzme kapasitesini ve atık madde birikimini ölçer.

• Üre ve Kreatinin: Böbrek yetmezliği taramasında temel testlerdir.
• Elektrolitler (Sodyum, Potasyum, Klor): Vücudun su ve tuz dengesini gösterir.
• Tam İdrar Tetkiki (TİT): Böbrek taşı, enfeksiyon ve protein kaçağı tespiti.

4. Lipid (Kolesterol) Profili

Kalp ve damar sağlığı riskini belirler.

• LDL (Kötü Kolesterol) ve HDL (İyi Kolesterol).
• Trigliserid: Kan yağları düzeyi.

5. Hormon ve Vitamin Testleri

• Tiroid Paneli: TSH, T3, T4 (Guatr, Haşimato takibi).
• Vitaminler: B12, D Vitamini, Folik Asit, Ferritin (Demir deposu).

Test Süreci ve Hazırlık: Bilmeniz Gerekenler

Doğru sonuç, doğru hazırlıkla başlar. Test öncesi dikkat edilmesi gerekenler:

• Açlık Süresi: İdeal açlık süresi 10-12 saattir. Bu süre zarfında su içilebilir ancak çay, kahve veya sigara tüketilmemelidir.
• İlaç Kullanımı: Tiroid ilaçları veya kan sulandırıcılar gibi düzenli kullanılan ilaçların test sabahı alınıp alınmayacağı doktora danışılmalıdır.
• Egzersiz: Testten hemen önce yapılan ağır spor, bazı enzim değerlerini (CK, AST) yapay olarak yükseltebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kan tahlili için randevu gerekir mi?

Genellikle hayır. Laboratuvarımızda kan alma işlemi gün boyu devam etmektedir. Ancak bazı özel testler (Kortizol gibi) günün belirli saatlerinde verilmelidir.

Sonuçlar ne zaman çıkar?

Rutin biyokimya ve hormon testlerinin %90'ı aynı gün içerisinde sonuçlanır. Genetik veya spesifik testlerin sonuçlanması birkaç gün sürebilir.

CRP yüksekliği ne anlama gelir?

CRP (C-Reaktif Protein), vücutta genel bir iltihap (enfeksiyon, romatizma veya doku hasarı) olduğunu gösterir. Tek başına hastalığın yerini göstermez, doktorun diğer bulgularla değerlendirmesi gerekir.

Biyokimya testlerinde hata payı var mıdır?

Modern cihazlarda teknik hata payı çok düşüktür. Hataların çoğu "pre-analitik" denilen hazırlık aşamasında (tok karnına gelmek, yanlış tüpe kan almak, hemoliz vb.) oluşur. Bu nedenle laboratuvarımızın talimatlarına uymak önemlidir.

Bilimsel Referanslar ve Kaynakça

Bu içeriğin hazırlanmasında aşağıdaki uluslararası ve ulusal tıbbi kaynaklardan faydalanılmıştır:

• TBD (Türk Biyokimya Derneği)
• AACC (American Association for Clinical Chemistry)
• Lab Tests Online (Laboratuvar Testleri Rehberi)

Oluşturma Tarihi : 08.12.2025
Güncelleme Tarihi : 21.01.2026
Yazar : Bazekol Sağlık Grubu Tıbbi Yayın Kurulu ve Dr. İlkem Arkun
İletişim : 444 22 93
Yasal Uyarı: Bu sayfa içeriği; Bazekol Sağlık Grubu Tıbbi Yayın Kurulu tarafından güncel tıbbi literatüre dayanarak hazırlanmıştır. Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.